Juffrouw Witkop
Huisonderwijzeres 1926 – 1929

Willemina Witkop, (1904-1994). Geboren op 23 januari 1904 te Siddeburen. Haar vader was bakker. Ze had een lange carrière als onderwijzeres (Facebook: “Juffrouw Witkop de liefste juf die ik heb gehad”). Haar eerste aanstelling (of één van de eerste) was als huisonderwijzeres op Schokland.

Trientje moest aan haar wennen.

Hoe Trijnie en de nieuwe juf toch vriendinnen werden
“Zeg Trijnie, weet je het nog?” Sept 1926. De nieuwe huisonderwijzeres komt! Die is zeer benieuwd hoe ze ontvangen zal worden, dat snap je. Hoe dat precies gegaan is weet ze niet meer. Maar één ding weet ze nog goed. Trijnie maakte haar acrobatische toeren onderaan de steiger en bekommerde zich er niet over hoe de juffrouw ontvangen werd. Je ging je gang en lapte die nieuwe juf aan je laars. Vreemd- En helaas… het werd een beetje moeilijk tussen ons beiden. Na schooltijd gingen we wel samen met zijn drieën uit (Jantje, jij en ik) doch het zat stroef. Totdat… je zei: “ik word altijd achteruit gezet, ik moet steeds alleen lopen op het smalle cementpad over de dijk naar de Middenbuurt”- Een goed teken! Er brak iets ten goede. Blij kwam dan ook de oplossing: met zijn drieën gaat toch ook wel. We namen elkaar in de arm; de middelste met een halve stap achter en dan gaan we telkens eens verwisselen. Van toen af ging de stroefheid weldra verdwijnen. “

Herinneringen (zie 1 en 2) van juffrouw Witkop ter gelegenheid van mijn ouders 40 jaar huwelijk..1987 Anderhalve week later zijn tante Jantje en mijn moeder overleden.

Juffrouw Witkop (Herinnering van Janke Holtland)
Daarna kwam juffrouw Witkop uit Groningen, die veel indruk maakte. Mijn moeder adoreerde haar. Ze vertelde dat juf Witkop haar ook de beginselen van algebra en meetkunde bijbracht. Omdat juf Witkop haar best deed om Oom Jan (mijn moeders broertje) te leren lezen, ontdekte juf Witkop dat ze talent en liefde had om met kinderen met een handicap te werken. Toen daarvoor iemand gezocht werd door een school op Urk, solliciteerde zij en is ze daar jaren gaan werken.

Bezoek aan juffrouw Witkop
Toen mijn moeder net was gestorven, zijn mijn vader, Oom Jan, Harma en ik, een dagje naar Groningen gegaan om juf Witkop te bezoeken. Ze vertelde smakelijk hoe ze naar Urk verhuisde, op een ijsvlet met veel kruiken en dekens om zich heen, voortgeduwd door schaatsende Urkers. Toen we vroegen wat mama’s sterkste kant op school was, zei ze meteen: wiskunde. Dat hadden wij als kinderen nooit verwacht!

Herinneringen van juffrouw Witkop aan Trientje

Ter gelegenheid van het 40 jaar huwelijk – 1987

Beste Trijnie en Zwier,

Heel hartelijk gefeliciteerd met de 40 jaren dat jullie in de echt zijn verbonden.

“Uw Woord is een lamp voor mijn voet en een licht op
mijn pad.” Ps. 119:105

Ik ben er van overtuigd dat deze Schriftwoorden jullie door genade tot steun en sterkte zijn geweest door al die jaren heen.
Ook de kinderen en kleinkinderen mijn hartelijke gelukwensen.
En nu eens heel diep graven in de oude herinneringsdoos.

De nieuwe huisonderwijzeres
“Zeg, Trijnie, weet je het nog?” Sept. 1926. De nieuwe huisonderwijzeres komt! Die is zeer benieuwd hoe ze ontvangen zal worden, dat snap
je. Hoe dat precies gegaan is weet ze niet meer.
Maar één ding weet ze nog goed. Trijnie maakte haar acrobatische toeren onderaan de steiger en bekommerde zich er niet over hoe de juffrouw ontvangen werd.
Je ging je gang en lapte die nieuwe juf aan je laars. Vreemd. – En helaas… ’t werd een beetje moeilijk tussen ons beiden. Schooltijd
gingen we wel samen met z’n drieën uit (Jantje, jij en ik) doch het zat wat stroef. Totdat… je zei: “ik word altijd achteruit gezet, ik moet steeds alleen lopen op het smalle cementpad over de dijk naar de Middenbuurt.” – Een goed teken! Er brak iets ten goede. Blij kwam
dan ook de oplossing: met z’n drieën gaat ook wel. We namen elkaar in de arm; de middelste met een halve stap achter en dan gaan we telkens eens verwisselen. Van toen af ging de stroefheid weldra verdwijnen.

Wat dat geweest is lees je straks wel.

De schapen en de bloemen
Je vader had 15 schapen. Het recht van de ambtenaar op Schokland.
Je hield van die schapen. Je verzorgde ze graag. Ze waren je lief.
“Als er een storm zou komen opzetten en het zeewater bij vloed zich over het land zou storten, zodat het totaal onder water kwam te staan en alleen de 4 beveiligde huizen nog te zien waren, ging jij haastig mee om die arme stakkers veilig bij jullie thuis te brengen.”

Je was gek op ze, gehecht er aan. En Jakob’s “reukje” zou de oude vader Israël zeker aan één van je kledingstukken hebben opgemerkt. Je hield (en houdt) niet alleen van dieren, maar ook van bloemen.
Een goed mens, die van bloemen houdt, zei eens iemand uit de kunstwereld tot me.

Jurken en ondeugende streken
Wel Trijnie, je naaide ook wel eens je eigen jurk. Een zelfgemaakte droeg je bijv. toen we samen bij mijn ouders in Siddeburen logeerden. Tussen haakjes: met zijn vijven hebben we veel genoten. Later merkte iemand op: een mooie jurk hé? die van Trijnie. Dus een naaistertje in de dop. Is dat uitgekomen? “Ondeugende streken”.? Wil je een paar weten? De kerkstoelen opstapelen tegen mijn kamerdeur. leuk werkje om ze weer op te ruimen. Iets in mijn bed leggen dat er niet hoorde. Even lekker doen schrikken. Tellen hoe vaak een zekere mevrouw op een koffievisite “eigenlijk hé” zei. enz. Laatstgenoemde deden ze samen met z’n drieën.

Een natuurkind
Zondag was het preeklezen en begeleidde je de dienst met orgelspel. Jij domineede als meisje op Schokland. Persooonlijkheidje als je was! – Echt een natuurkind. De natuur deed je goed. Behalve als ze zich in haar ongetemde krachten toonde. Herinner jij je nog de tocht naar Urk? Er stond al een stevige bries, Je vader vond het wel een beetje bedenkelijk. Wij wilden graag. Het motorzeiljacht “Het Varken” werd in gereedheid gebracht. en (onleesbaar) we gingen. Onderweg stak er een storm op, die niet mooi meer was. Het vaartuig werd zo goed mogelijk met de kop op de golven gehouden. Helaas, het schip ging op zeker ogenblik zó scheef. Angstig klemde jij je vast aan de hoge mast van het schip en schreeuwde benauwd, boven het loeien van de storm uit: “Oh, ik wil nooit een Volendammer worden!” Wat een rust toen we de Urkerhaven binnen stoomden.

De verklaring
Tot slot nu de oplossing van je gedrag onderaan de steiger (sept 26) en in de eerste tijd daarna. Ik kwam het te weten toen je mij eens een brief schreef waarin je mij bekende met opzet zo naar tegen mij te hebben gedaan:
“ik wilde je eenvoudigweg niet. Ik wilde de moeder houden die voor (onleesbaar) geweest was. Over mijn houding van toen heb ik nog spijt”.
– Wat was je daarin open en eerlijk. Ik begrijp het best hoor. Diep in je hart voelde je het als zonde nietwaar? Je mag best je gerust vasthouden aan je mening indien ze maar goed gefundeerd is. En dat doen Zwier en jij (zo is mij verteld). Flink zó! –

Slotgroet
De Here zegene en behoede jullie nog vele jaren samen gewenst en een heel prettige en gezellige dag op 26 oktober. Jammer dat ik er geen getuige van kan zijn. Veel goeds en een hart. groet, (onleesbaar) Juff Witkop.

Willemina gedecoreerd

Op 66-jarige leeftijd, werd Willemina gedecoreerd met de eremedaille in goud, verbonden aan de Orde van Oranje Nassau.

Lammert Smit, haar leerling op Schokland, kreeg, zeven jaar later, de zilveren eremedaille.

De medaille dient na overlijden teruggestuurd maar op het betreffende document staat de aantekening:

“n t a (niet terug ontvangen akte) brief onbestelbaar retour“.

“Eerst was de onderwijzer Arends aangesteld. Opa wilde wel zeker weten dat hij niet in dienst hoefde. Arends verzekerde dat dat niet het geval was maar het tegendeel bleek, hij had gelogen.

Opa had nog vele sollicitatiebrieven, zocht er in en zei: Arends was de eerste van het alfabet nu neem ik die aan het eind. Het werd dus de W van Witkop.

Juffrouw Witkop hoefde met zekerheid níet in dienst.”

Titi Smit

De aanstelling van juffrouw Witkop werd landelijk nieuws

Zwolsche courant 25-05-1925
Het besluit is genomen een huisonderwijzers aan te stellen. De gemeente draagt jaarlijks 600 gulden bij.

Foto’s van Willemina Witkop

Na Schokland heeft juffrouw Witkop nog een lange carrière als schooljuffrouw op diverse lagere scholen gekend.
Bovenstaande foto’s zijn uitsneden van klassefoto’s. Opvallend hoe liefdevol leerlingen over haar spreken. 
Foto met jongetje: Ligthartsschool-Waddinxveen-1959