Hendrik Smit 1878-1960
Broer van Harm Smit

Hendrik Smit, helemaal rechts

Hendrik is de twee jaar oudere broer van Harm Smit. Hij was getrouwd met  Margaretha Duinkerken (1886-1951), een schippersdochter uit Dedemsvaart. Ze kregen vijf kinderen, één zoon en vier dochters. Zie persoonskaart. Hendrik was de oudste zoon, opmerkelijk daarom dat de SmitSchokland documenten bij de nazaten van Harm Smit terecht zijn gekomen.


Om beurten hielden Hendrik en Harm op zondagmorgen een preek over een vrij onderwerp uit de bijbel en later op de dag nog een catechismuspreek. Eerst in huiselijke kring, later voor wel zestig mensen die op Schokland verwaaid lagen. Na dertien dienstjaren werd Hendrik Smit overgeplaatst naar Staveren; daarna werd hij sluiswachter op de grote Kolksluis in Zwartsluis. Weer later op de sluis in Zutphen om ten slotte zijn loopbaan te beëindigen als gezagvoerder op de OVERIJSSEL. Het schip van Rijkswaterstaat in die provincie.
Na zijn schooltijd (Hendrik moest al op zijn twaalfde van school)  viste hij twee jaar bij een visserman en werd daarna steenzetter. Evenals zijn vader Lammert werd hij eerst kantonnier op de Middelbuurt en later overgeplaatst naar Emmeloord. Er waren weleens mensen  die over zijn beroep of over de plaats waar het uitgeoefend werd schampere opmerkingen maakten; deze mensen waren blijkbaar slecht op de hoogte met het zware bestaan van een groot deel der schippers en vissers. De vrouw van Hendrik Smit maakte daarmee korte metten: “Och meneer, as wij ’s weggingen dan stonden er wel ‘onderd kloar om te stolleceteren“.

Bron: Wim Kuyper, Oude Zuiderzeeverhalen


Wat je je herinnert als kind is natuurlijk donker pak met vestje waarin horlogeketting.
Maar ik herinner me ook nog dat een keer toen we met de bus naar Zwartsluis gingen, mijn moeder aan een vrouw in de bus vroeg hoe het ging met Hendrik Smit en die vrouw zei toen: O hij loopt nog als een kievit. Haha dat zag ik voor me
Zulke dingen maken indruk op je als kind. Verder herinner ik me van Zwartsluis idd vooral ook Wodan.
En dat die oom Jan Smit (die ook werkelijk smid was, was getrouwd met Pietje Smit, Hendriks dochter) een fluit van fluitenkruid voor me maakte (die hele dijk waar ze pal tegen aan woonden was soms een zee van fluitenkruid)


En oom Jan Smit breide op de vissersmanier netjes voor onze palmpaashaantjes (Vastgemaakt aan een van de handvaten van haar chiffoniere:) Ja precies, Harma. Later was er van boven een stukje uit. Waarschijnlijk jij of ik….
Ondertrouwkaartje van Hendrik en Margaretha, 1904.
Kamper Nieuwsblad 10 januari 1959. Hij was ten tijde van het interview al meer dan 15 jaar gepensioneerd.

 

De drie dochters van Hendrik. De bruid heet Jantje, de oudste dochter van Hendrik. Rechts staat Pietje en links Jannie.
Jantje, de bruid.
Rechts Jantje,  bij 40-jarig huwelijksfeest.

Uw webmaster heeft ook nog een herinnering aan Hendrik Smit. Mijn vader hechtte er sterk aan familieleden te bezoeken. Dat hoorde bij de familieplicht, ook als je er geen zin in had. Een boodschap die hij met klem aan zijn kinderen heeft meegegeven.  In dat kader moet het bezoek aan Hendrik Smit gezien worden. Het zal in 1960 geweest zijn, waarschijnlijk bij een familiebezoek aan Kampen, dat mijn vader toen ook Hendrik wilde bezoeken. Ik was negen jaar oud en de enige die meeging, in de Opel Kapitán.

Wat zou Z.Z WBII betekenen?
Ansichtkaart gestuurd uit Lelystad, na 1951 toen Hendrik al tenminste vijf jaar met pensioen was.

We belden aan bij Hendrik zijn huis aan de Mastermakerstraat 25 bin Zwartsluis. Niemand deed open, we liepen om het  huis heen, dat deed je vroeger en daar zagen we Hendrik Smit. Een in mijn ogen zeer oude, zeer levendige kleine man met felle ogen in een door de zon bruinverbrande kop. Hij bood me als eerste toen we binnen waren limonade aan. Toen vertelde hij iets bijzonders, hij had een pacemaker (zal één van eerste in Nederland zijn geweest) en hij liet ons die met trots zien. Hendrik stroopte zijn hemd op en daaronder zat een batterypack waaruit draden naar zijn hart liepen. Niet veel later na ons bezoek moet Hendrik zijn overleden.

Mastenmakerstraat 25, Zwartsluis. Laatste woning van Hendrik waar hij 18 februari 1958 officieel kwam te wonen.