Een overzicht van nieuwe vondsten, verhalen en toevoegingen.
De pagina over Harm Smit heeft een flinke update gekregen. Zonder Harm Smit zou deze website er nooit zijn geweest: hij besloot al vóór de drooglegging de familiegeschiedenis vast te leggen.
De nieuwe pagina vertelt niet alleen over Harm als havenmeester en markante Schoklander, maar ook over zijn eigenzinnige karakter en de manier waarop anderen hem zagen.
Verschillende schrijvers raakten door Harm Smit geïnspireerd en schreven over hem. Een van hen was Gerhard Werkman, die Schokland in 1942 bezocht en zijn indrukken vastlegde
De stamboom van de familie Smit is aangevuld en gecorrigeerd.
Vanaf Harm Smit en Jantje van Veen verandert het beeld spectaculair. Via hun kinderen vertakt de familie zich in hoog tempo; inmiddels zijn er 126 biologische nakomelingen. Freek Wezelman heeft deze familie-uitbreiding prachtig in beeld gebracht.
Een persoonlijke brief van Zwier Holtland over zijn ervaringen tijdens de oorlog, zijn Joodse onderduikers en de vraag hoe we achteraf moeten oordelen over ‘goede’ en ‘slechte’ Nederlanders.
Wat als Oscar Wilde in 1890 Schokland had bezocht en daarna vijf brieven aan Harm Smit, de havenmeester van Schokland, had geschreven?
Een teruggevonden promotie uit 1998 voor een nooit verschenen boek vormde de aanleiding voor een nieuw verhaal. Vijf fictieve brieven brengen Oscar Wilde naar Schokland en laten hem dromen over een toekomst die hij onmogelijk kon kennen.
Met herinneringen van Janke, juffrouw Witkop en de AVRO-radioploeg ontstaat een nog beter beeld van Trientje in haar jonge jaren. Ze lapt de nieuwe juf aan haar laars, haalt acrobatische toeren uit op de steiger, en is gek op haar schapen.
Ter gelegenheid van het 40-jarig huwelijksjubileum van Zwier en Trientje in 1987 schreef juffrouw Witkop een brief vol persoonlijke herinneringen aan Trientje. Die brief staat nu integraal op de site.
Details rond het bezoek van de AVRO — inclusief de passage waarin nadrukkelijk wordt ontkend dat een “gescheurd hart” van een staflid iets met Trientje te maken had.
Een artikel uit De Amsterdamsche Dameskroniek van 1937, waar al jaren naar verwezen werd maar nog niet online stond. Nu wel — met een sfeervolle beschrijving van het leven op Schokland en een portret van Jantje van Veen. Als haar kinderen geboren moesten worden voer ze naar Urk:
Citaat: “Op het laatste nippertje, want ik hield er niet van, lang op Urk te loopen wachten!”
Harm Smit stond bekend als aimabel en beheerst — maar wie hem beschuldigde van nalatigheid, had een probleem. Toen een anonieme schipper in Schuttevaêr suggereerde dat de misthoorn op Schokland niet naar behoren werkte, reageerde Harm met een felle ingezonden brief. Hij verweet de schipper niet alleen dat hij loog, maar ook dat die van anderen verlangde de zondagsrust te schenden terwijl hij dat zelf niet durfde toe te geven.
“U doet het voorkomen dat de argelooze lezer zoude denken dat U tweemaal achtereen Schokland had aangedaan bij mist, zonder dat de misthoorn werkte, het welk beslist onwaar is.”
Op een foto uit 1937 is op de schapenschuur van Harm Smit duidelijk een Shell-bord te zien — een vroeg spoor van zijn zakelijke ambities. Met de drooglegging in zicht wilde Harm een oliehandel beginnen, die hij overdroeg aan zijn zoon Jan. De handel is er gekomen, maar groot is hij niet geworden.
Via onderzoek naar Jenny bleek dat haar ex-man betrokken was bij de gebeurtenissen die leidden tot de Februaristaking van 1941. Een familieverhaal raakt zo direct aan een van de bekendste episodes uit de Nederlandse oorlogsgeschiedenis.
In 1936 bezoekt het weekblad Panorama Schokland — op het moment dat de inpoldering van de Zuiderzee nadert en het eiland zijn laatste jaren als eiland beleeft. Het artikel is een melancholisch tijdsdocument: vissers, lichtwachters en een handvol gezinnen die vasthouden aan een bestaan dat al generaties door storm en water wordt bedreigd.
Pier Hendrik Smit (1794–1848), na een militaire loopbaan gevangenbewaarder in Leeuwarden en stamvader van de familie, heeft een grondig herziene pagina gekregen. De archieven leveren opvallend veel feitelijk materiaal op: zijn militaire loopbaan, zijn financiële problemen — en zijn liefdeleven. Hij trouwde twee keer. En de relatie met Elisabeth Ypes, onze stammoeder, wordt daar nog niet eens bij opgeteld.
De familiekronieken schetsen een heel ander beeld: een rustige ambtenaar, een toegewijde huisvader.
Beide beelden staan nu naast elkaar — de archieven geven de feiten, de familiekronieken geven de legende.
